Đóng góp của lực lượng GGHB LHQ của Việt Nam vào chiến lược bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa trong thời đại hiện nay

30/03/2021

/UploadStore/1. Ảnh TT Vịnh.JPGThượng tướng Nguyễn Chí Vịnh,

Ủy viên TU Đảng, Ủy viên Thường vụ QUTW,

Thứ trưởng Bộ Quốc phòng,

Tổ trưởng Tổ công tác liên ngành, 

Trưởng Ban Chỉ đạo BQP về tham gia hoạt động GGHB LHQ.


Bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, có nội hàm theo nghĩa rộng là bảo vệ Tổ quốc từ bên ngoài lãnh thổ; phòng ngừa từ sớm; chủ động chuẩn bị ngay từ thời bình, bằng các biện pháp hòa bình, theo phương châm phòng ngừa và không sử dụng đến chiến tranh. Như vậy, hiểu về không gian, tức là bảo vệ từ bên ngoài lãnh thổ; về thời gian, là từ trước, chủ động, chuẩn bị các điều kiện từ thời bình. Mấu chốt, thượng sách là ngăn chặn xung đột, không để chiến tranh nổ ra.

Trong lịch sử dựng nước và giữ nước, Chiến lược bảo vệ Tổ quốc từ xa đã được cha ông ta áp dụng, với các biện pháp hòa hiếu, hữu nghị, bang giao; đồng thời xây dựng quân đội, quốc phòng, khoan thư sức dân… nhằm tránh động binh đao, xung đột, chiến tranh nhưng vẫn chuẩn bị tốt nhất mọi nguồn lực để sẵn sàng ứng phó.

Đến thời đại Hồ Chí Minh, chiến lược bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa được phát triển lên một tầm cao mới trên cơ sở kế thừa những giá trị của thời đại. Bác Hồ khẳng định: “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một. Sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý ấy không bao giờ thay đổi” và “Bất kỳ hòa bình hoặc chiến tranh, ta cũng phải nắm vững chủ động, phải thấy trước, chuẩn bị trước”.

Chiến lược bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa đã được xác định rõ tại Nghị quyết Đại hội XII của Đảng. Theo đó, Đảng khẳng định “có kế sách ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm, từ xa; chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và triệt tiêu các nhân tố bất lợi, nhất là các nhân tố bên trong có thể gây ra đột biến”. Điều này thể hiện tư duy mới của Đảng về nhiệm vụ, mục tiêu, yêu cầu và phương thức bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Quân đội nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối về mọi mặt của Đảng đã vận dụng sáng tạo, linh hoạt những tư tưởng đó trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Chưa từng để bị động, bất ngờ.

Toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đã và đang xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trên địa bàn cả nước; kết hợp chặt chẽ phát triển kinh tế, xã hội với tăng cường ngoại giao, củng cố tiềm lực quốc phòng, an ninh.

Cùng với đối ngoại của Đảng, nhà nước, nhân dân, đối ngoại quốc phòng đã được khẳng định là một kênh quan trọng, góp phần vào công cuộc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế; từng bước xây dựng lòng tin chiến lược, “quyền lực mềm” và nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Kế sách bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa đã được Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng tiếp tục xác định và khẳng định tầm quan trọng tại Nghị quyết 806 về hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng đến năm 2020 và những năm tiếp theo.

Tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc (GGHB LHQ) là một trong những trụ cột của đối ngoại quốc phòng; là điểm sáng trong quan hệ đa phương của Quân đội nhân dân Việt Nam trong những năm gần đây.

Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được Quốc hội thông qua ngày 28/11/2013, đã tạo cơ sở pháp lý nền tảng cho việc cử lực lượng tham gia hoạt động GGHB LHQ khi xác định: “Lực lượng vũ trang nhân dân… cùng toàn dân xây dựng đất nước và thực hiện nghĩa vụ quốc tế.” (Điều 65) và “Hội đồng Quốc phòng và An ninh… quyết định việc lực lượng vũ trang nhân dân tham gia hoạt động góp phần bảo vệ hòa bình ở khu vực và trên thế giới” (Điều 89).

Ngày 05/12/2013, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt “Đề án Quân đội nhân dân Việt Nam tham gia hoạt động GGHB LHQ giai đoạn 2014-2020 và những năm tiếp theo” trên cơ sở Đề án Tổng thể về việc Việt Nam tham gia hoạt động GGHB LHQ đã được Bộ Chính trị thông qua tháng 11/2012.

Bên cạnh thực hiện đóng góp tài chính với Liên hợp quốc từ năm 1996, từ tháng 6/2014 đến nay, Việt Nam đã cử 53 lượt sĩ quan quân đội (theo hình thức cá nhân) và 126 cán bộ, nhân viên của Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 1 (BVDC2.1) và BVDC2.2 (theo hình thức đơn vị) đi làm nhiệm vụ GGHB LHQ tại Phái bộ GGHB LHQ tại Cộng hòa Trung Phi và Cộng hòa Nam Xu-đăng. 63 cán bộ, nhân viên của BVDC2.3 cũng đang hoàn tất công tác chuẩn bị mọi mặt để có thể triển khai thay thế BVDC2.2 vào Quý I/2021. Đồng thời, Việt Nam đang triển khai công tác chuẩn bị về nhân sự, trang bị, huấn luyện cho Đội công binh, chuẩn bị đón đoàn đánh giá và tư vấn của Liên hợp quốc trước khi xác định địa bàn và triển khai tới một phái bộ GGHB LHQ cụ thể trong thời gian tới.

Tham gia hoạt động GGHB LHQ là một quyết định quan trọng của Đảng, Nhà nước và Chính phủ Việt Nam, nhằm mục đích:

i) Góp phần thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế, phù hợp với Nghị quyết Đại hội XI, Đại hội XII của Đảng, Nghị quyết số 22 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 28 của Ban Chấp hành Trung ương và Nghị quyết số 806 của Quân ủy Trung ương; 

ii) Thể hiện Việt Nam là một thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế, cam kết thực hiện trách nhiệm và nghĩa vụ của một thành viên của Liên hợp quốc, góp phần bảo vệ hòa bình, duy trì ổn định, phát triển thịnh vượng ở trong khu vực và tại các điểm nóng trên thế giới; 

iii) Nâng cao hơn nữa uy tín, vị thế của quốc gia nói chung và của lực lượng Quân đội nhân dân Việt Nam nói riêng, góp phần củng cố quốc phòng, an ninh, từng bước nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đóng góp thiết thực vào việc xây dựng Quân đội chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại; 

iv) Tạo môi trường hợp tác đa quốc gia, dân tộc, trao đổi và tích lũy kinh nghiệm làm việc, xử lý tình huống trong môi trường làm việc đa quốc gia, khắc nghiệt, tạo bản lĩnh và khả năng thích nghi để ứng phó có hiệu quả với các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, góp phần vào chiến lược bảo vệ tổ quốc từ sớm, từ xa, ngay từ trong thời bình.

Lực lượng “mũ nồi xanh” của Quân đội nhân dân Việt Nam luôn hoàn thành tốt và xuất sắc nhiện vụ và đảm bảo an toàn tuyệt đối. Liên hợp quốc, Phái bộ và bạn bè quốc tế tin tưởng, đánh giá cao lực lượng Quân đội nhân dân Việt Nam về chuyên môn, tính kỷ luật, đoàn kết quốc tế và khả năng thích ứng với môi trường đa quốc gia, khí hậu khắc nghiệt, an ninh, bệnh dịch phức tạp. 100% sĩ quan cá nhân kết thúc nhiệm kỳ công tác được Liên hợp quốc đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên; trong đó 33% hoàn thành xuất sắc (tỉ lệ này tại Phái bộ là dưới 2%). 02 sĩ quan của Việt Nam đã trúng tuyển vào làm việc tại Trụ sở Liên hợp quốc tại New York, Hoa Kỳ; 01 sĩ quan được Liên hợp quốc tuyển chọn làm sĩ quan điều phối các hoạt động quân sự giữa Phái bộ GGHB LHQ với Chính phủ Trung Phi tại Phái bộ Trung phi. BVDC2.1 của Việt Nam đã thực hiện 2.022 lượt bệnh nhân với 63 ca phẫu thuật (23 ca trung và đại phẫu); kết thúc nhiệm kỳ được Phái bộ Nam Xu-đăng tặng Bằng khen cho tập thể BVDC2.1 và 04 cá nhân thuộc BVDC2.1; Liên hợp quốc đã tặng Huy chương vì Sự nghiệp hòa bình cho BVDC2.1. 

Thay thế BVDC2.1 từ tháng 11/2019, đến nay, BVDC2.2 tiếp tục khẳng định và phát huy những thành công của BVDC2.1, tổ chức khám chữa bệnh cho hơn 1.400 bệnh nhân; là cơ sở bảo đảm công tác chăm sóc sức khỏe có uy tín cho hơn 2.200 nhân viên Liên hợp quốc tại Bentiu, Nam Xu-đăng. Đặc biệt, trong năm 2020 với ảnh hưởng chưa từng có của đại dịch Covid-19, BVDC2.2 của Việt Nam đã vượt qua toàn bộ các tiêu chí kiểm tra của Liên hợp quốc về công tác phòng, chống Covid-19 và chăm sóc sức khỏe, điều trị cho bệnh nhân nghi nhiễm Covid-19; Lãnh đạo Liên hợp quốc đã gửi thư chúc mừng và cảm ơn BVDC2.2 của Việt Nam.

Liên hợp quốc cũng gửi thư cảm ơn Chính phủ Việt Nam 02 lần; sau khi Việt Nam triển khai thành công BVDC2 tới Nam Xu-đăng và BVDC2 của Việt Nam đã khẳng định được vị thế tại địa bàn; Năm 2018, Việt Nam được Liên hợp quốc lựa chọn là quốc gia đầu tiên trong 04 quốc gia khu vực Đông Nam Á được chủ trì, tổ chức huấn luyện quốc tế nâng cao năng lực công binh GGHB LHQ cho các quốc gia cử quân trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương trong khuôn khổ chương trình Đối tác ba bên của Liên hợp quốc (TPP). Từ 2018 đến 2020, Việt Nam đã tổ chức thành công 03 khóa huấn luyện cho nhiều lực lượng quân đội các nước trong khu vực.

Kết quả tham gia hoạt động GGHB LHQ của Việt Nam đã góp phần vào tỉ lệ phiếu bầu cao kỷ lục khi Việt Nam được bầu làm Ủy viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (192/193 quốc gia thành viên) nhiệm kỳ 2020-2021. 

Tháng 11 vừa qua, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã thông qua Nghị quyết về tham gia lực lượng GGHB của LHQ với tỉ lệ 100% đại biểu tham gia tán thành. Điều này thể hiện sự đồng thuận cao của Quốc hội, Nhà nước, Chính phủ và Nhân dân Việt Nam đối với hoạt động GGHB LHQ; góp phần cụ thể hóa cam kết chính trị của Việt Nam tiếp tục tham gia sâu rộng và có đóng góp thiết thực vào sứ mệnh GGHB LHQ; góp phần hiện thực hóa đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ và tiếp tục khẳng định Việt Nam là một thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển. Đồng thời, Nghị quyết của Quốc hội về tham gia lực lượng GGHB của LHQ là nền tảng pháp lý quan trọng về quy trình triển khai, mở rộng hình thức, địa bàn tham gia, đảm bảo chế độ chính sách cho lực lượng GGHB LHQ của Việt Nam. 

Rõ ràng là, chiến lược bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa là kế sách đúng đắn, đã được thực tiễn kiểm chứng; đặc biệt trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực diễn biến phức tạp, khó lường; các nước lớn cạnh tranh gay gắt về lợi ích; tranh chấp chủ quyền, lãnh thổ, biên giới, biển đảo, nhất là ở Biển Đông; các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động chống phá; thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng phức tạp…; trong nước tiếp tục hội nhập quốc tế sâu rộng, tăng cường quan hệ trên các bình diện song phương và đa phương; tham gia nhiều diễn đàn khu vực ASEAN, Châu Á - Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và quốc tế.

Đây là những kết quả thiết thực, được lượng hóa của lực lượng GGHB LHQ của Quân đội nhân dân Việt Nam, góp phần vào việc hiện thực hóa kế sách bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa mà Đảng, Nhà nước và Quân đội đã xác định và đang triển khai thực hiện; góp phần khẳng định vị thế, uy tín, từng bước hình thành yếu tố “quyền lực mềm” trên trường quốc tế, “chủ động ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm, từ xa; phát hiện sớm và xử lý kịp thời những nhân tố bất lợi” như khẳng định của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và Ban Chấp hành Trung ương đánh giá kết quả tham gia hoạt động GGHB LHQ của Quân đội trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng: “tham gia có hiệu quả vào hoạt động GGHB LHQ, nâng cao vị thế và trách nhiệm của Việt Nam với cộng đồng quốc tế”./.

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC

Đối ngoại Quốc phòng Việt Nam - những bước phát triển ấn tượng

28/07/2021

Sau 35 năm thực hiện đường lối đổi mới, Việt Nam đã từng bước hội nhập ngày càng sâu hơn vào hệ thống quốc tế và khu vực.

Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình: Nâng cao vị thế quốc gia

07/06/2021

Kể từ năm 2014 đến nay, Việt Nam đã cử 180 quân nhân tham gia các phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc (LHQ) tại Cộng hòa Trung Phi, Nam Sudan và Cục Gìn giữ hòa bình tại trụ sở LHQ ở New York, Mỹ.

Để màu cờ Việt Nam phủ rộng hơn trên bản đồ gìn giữ hòa bình thế giới

28/05/2021

Năm 2014, Việt Nam cử 2 quân nhân đầu tiên đi làm nhiệm vụ sĩ quan liên lạc tại Phái bộ Nam Sudan. Kể từ đó đến nay đã có 55 sĩ quan quân đội tham gia các nhiệm vụ tại 2 phái bộ Nam Sudan và Cộng hòa Trung Phi, cùng với đó là 189 cán bộ, y bác sỹ của Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 1 và cấp 2 số 2. Hiện tại Việt Nam đang tích cực chuẩn bị mọi mặt để sớm triển khai đội công binh tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc. Mục tiêu để màu cờ Việt Nam phủ rộng hơn trên bản đồ thế giới đang dần được thực hiện.

Việt Nam là thành viên có trách nhiệm đối với sứ mệnh gìn giữ hòa bình

28/05/2021

Một thế giới hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển là khát vọng lớn lao của toàn nhân loại, là mục tiêu cao cả mà mỗi quốc gia đều mong muốn hướng tới. Việc Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc trong những năm gần đây đã cho thấy Việt Nam là một thành viên có trách nhiệm đối với nền hòa bình của thế giới.

Hành trình 7 năm và bước ngoặt phát triển lực lượng gìn giữ hòa bình

27/05/2021

Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam đã thực hiện rất tốt vai trò, chức năng, nhiệm vụ của mình, góp phần đóng góp vào việc thực hiện đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước, nâng cao vị thế của Việt Nam.