Những trải nghiệm khó quên trên bầu trời Abyei của sĩ quan Quan sát viên quân sự Việt Nam tại Phái bộ UNISFA

5h00 ngày 27/3/2023, không giống như những buổi sáng thường ngày, hôm nay Trung tá Nguyễn Văn Tiệp, sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam đảm nhiệm vai trò Quan sát viên quân sự tại Phái bộ An ninh lâm thời Liên hợp quốc Khu vực Abyei (UNISFA) thức dậy từ sớm chuẩn bị cho nhiệm vụ lần đầu tiên anh có vinh dự được thực hiện – nhiệm vụ tuần tra trinh sát đường không. 

Mệnh lệnh bất ngờ

Đặt chân đến Sở Chỉ huy Phái bộ UNISFA từ ngày 23/2/2023, sau hơn 1 tuần huấn luyện làm quen Phái bộ, Trung tá Nguyễn Văn Tiệp được điều động về Phân khu Nam – địa bàn ghi nhận tình hình an ninh diễn biến ngày càng phức tạp. Mang trong mình niềm vinh dự, tự hào của một sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam được lựa chọn thực hiện nhiệm vụ quốc tế cao cả, Trung tá Nguyễn Văn Tiệp đã tích cực học hỏi, nhanh chóng tiếp cận, thích nghi với môi trường sống và làm việc tại “điểm nóng” của Phái bộ. Gần 1 tháng công tác tại địa bàn, những chuyến tuần tra đường bộ hỗn hợp với lực lượng bộ binh và cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) dần trở nên quen thuộc đối với anh. 

Thế nhưng, nhiệm vụ của người lính tại điểm nóng xung đột luôn chứa đựng những yếu tố bất ngờ. Theo báo cáo Phòng Tác chiến Phái bộ UNISFA,  tần suất giao tranh giữa các phe nhóm vũ trang thuộc tộc người Twic, Ngok và Nur dọc theo các trục đường chính từ phía Nam và Đông Nam (Phân khu Nam) tăng dần đều kể từ đầu năm 2023. Ngoài hoạt động của các lực lượng trên, Phân khu Nam còn ghi nhận sự nổi lên của các nhóm thanh niên tuần tra có vũ trang (TITBAAI) cùng sự tăng cường hiện diện của lực lượng quân đội Nam Sudan (SSPDF), khiến cho cuộc sống người dân địa phương vốn đã bấp bênh nay còn thêm tâm trạng thấp thỏm, lo sợ. Các nhóm này thường bất ngờ tập hợp và cơ động không theo quy luật dẫn đến hoạt động quan sát, xác minh và theo dõi của lực lượng quan sát viên quân sự Phái bộ UNISFA gặp rất nhiều khó khăn. Sáng ngày 26/3/2023, Kế hoạch tuần tra trinh sát trên không đã được Tư lệnh Phái bộ UNISFA thông qua nhằm mục đích bất ngờ theo dõi trên diện rộng, vươn tới các địa bàn trong điều kiện bình thường sẽ rất khó hoặc không thể tiếp cận, đánh giá tổng thể các thủ đoạn của các phe nhóm vũ trang, làm cơ sở điều chỉnh kế hoạch tác chiến, đưa sứ mệnh gìn giữ hòa bình của LHQ đi vào thực chất.16h00 chiều ngày 26/3/2023, Trung tá Nguyễn Văn Tiệp bất ngờ nhận lệnh của cấp trên trực tiếp tham gia thực hiện chuyến tuần tra trinh sát bằng máy bay trực thăng. Không để lãng phí thời gian, anh bắt tay ngay vào công tác chuẩn bị thực hiện nhiệm vụ “ngoài dự kiến” này. 

Đêm trước khi thực hiện nhiệm vụ “đặc biệt”

Dù đã quen với việc phải gấp rút chuẩn bị thực hiện các nhiệm vụ trong môi trường Quân đội, nhưng Trung tá Nguyễn Văn Tiệp không khỏi bối rối khi lần này anh phải đối mặt với nhiệm vụ mà anh mới chỉ dừng lại ở mức hình dung trong quá trình huấn luyện tiền triển khai. Song, với bề dày 21 năm kinh nghiệm và bản lĩnh của một người lính trong quân ngũ, rất nhanh chóng Trung tá Nguyễn Văn Tiệp bắt tay vào nghiên cứu đặc điểm, mục đích, yêu cầu nhiệm vụ. Để trang bị cho mình những thông tin cơ bản, anh tiến hành khảo sát, nghiên cứu tình hình địa bàn qua hệ thống báo cáo và bản đồ của Phái bộ. Sau khi nắm chắc nhiệm vụ, anh tận dụng khoảng thời gian nghỉ ngơi sau bữa tối để học hỏi kinh nghiệm của đồng đội tại đơn vị. Chính nhờ những người đồng đội của mình, anh đã nắm được những kỹ năng cần thiết trong một chuyến tuần tra trinh sát đường không. Đó là kỹ năng sử dụng các thiết bị định vị, truyền thông tin, chụp ảnh trên không. Ngoài ra, một việc không kém phần quan trọng đó là chuẩn bị đầy đủ quân tư trang, lương thực, nước uống trong quá trình di chuyển thực hiện nhiệm vụ. Khi công tác chuẩn bị đã được hoàn thành, đồng hồ điểm sang 23h00, tạm gác lại những lo lắng, căng thẳng Trung tá Nguyễn Văn Tiệp vội vã tìm kiếm giấc ngủ, sẵn sàng sức khỏe cho nhiệm vụ sáng ngày hôm sau.

Những trải nghiệm khó quên trên bầu trời Abyei

07h00 chuyến xe chở Trung tá Nguyễn Văn Tiệp từ doanh trại Agok đến khu vực bãi đáp trực thăng Athony. Tại đây, tranh thủ vừa ăn tạm khẩu phần lương khô anh vừa dò hỏi, tham khảo kinh nghiệm của các sĩ quan quân đội, cảnh sát LHQ dự kiến sẽ thực hiện nhiệm vụ tuần tra trinh sát cùng mình. Với khoảng thời gian ít ỏi, thông qua đồng nghiệp, anh kịp biết được cách cài đặt phần mềm định vị kết hợp chụp ảnh, tham khảo mẫu viết báo cáo sau tuần tra. Đúng 08h00, dưới sự điều hành của Bộ phận Kiểm soát không lưu Phái bộ, Tổ tuần tra gồm 02 quan sát viên quân sự, 01 sĩ quan tham mưu tác chiến, 01 cảnh sát LHQ, 01 sĩ quan thuộc Trung tâm Tác chiến hỗn hợp (JMOC) và 03 sĩ quan thuộc Tiểu đoàn bảo vệ Ghana tiến hành quán triệt quy định về an toàn bay, hiệp đồng với Tổ lái trong trường hợp trực thăng hạ thấp độ cao và giữ ổn định để chụp ảnh với chất lượng tốt. 09h55 chiếc trực thăng quân sự MI-8 mang số hiệu UNO 367Pdo 02 phi công người Nga điều khiển cất cánh từ bãi đáp trực thăng Athony chở 08 sĩ quan, cảnh sát LHQ tiến hành tuần tra trinh sát Phân khu Nam. 

Quang cảnh một ngôi làng tại Khu vực Abyei nhìn từ trên cao.

Dù đã chuẩn bị tâm thế từ trước, song Trung tá Nguyễn Văn Tiệp vẫn cảm thấy choáng ngợp bởi tiếng gầm rú của động cơ trực thăng vàkhi máy bay liên tục thay đổi độ cao, đổi hướng, thậm chí bay vòng để phục vụ chụp ảnh, ghi hình. Sau 15 phút bay, anh dần lấy lại nhịp độ thăng bằng cơ thể, duy trì liên lạc với đồng nghiệp qua hệ thống radio, tiến hành ghi chép, chụp ảnh làm tư liệu. Quá trình bay qua 14 khu vực theo lộ trình đã được xác định từ trước bao gồm: Athony – Oach – Arik – Lort – Awang Thou – Madul – Akur – Maker Thou – Rumkoor – Rumbek – Colognal – Shegeg – Aldija – Mabek (khoảng ¼ diện tích lãnh thổ Khu vực Abyei) trong hơn 02 giờ đồng hồ, Trung tá Nguyễn Văn Tiệp cùng đồng nghiệp trong Tổ tuần tra đã thu thập được những bằng chứng rõ nét về hoạt động tập hợp lực lượng của các nhóm thanh niên có vũ trang bất hợp pháp được cho là nguyên nhân dẫn đến giao tranh căng thẳng những tháng đầu năm 2023. Đây là cơ sở quan trọng để Phái bộ UNISFA tiến hành lập kế hoạch tác chiến, tăng cường các biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn cho người dân địa phương.

Hoạt động tập hợp lực lượng của một nhóm thanh niên có vũ trang bất hợp pháp.

12h00 chiếc trực thăng MI-8 hạ cánh an toàn xuống bãi đáp trực thăng Athony, hoàn thành nhiệm vụ tuần tra trinh sát đường không. Bước xuống từ máy bay trực thăng, dưới cái nắng oi ả gần 45⁰C, mồ hôi ướt đẫm trên khuôn mặt nặng trĩu những dấu hiệu của mệt mỏi, nhưng sâu thẳm trái tim “người lính Cụ Hồ”– Trung tá Nguyễn Văn Tiệp là niềm vui, niềm hạnh phúc khi được đóng góp một phần nhỏ bé vào sứ mệnh gìn giữ hòa bình trên mảnh đất châu Phi cách xa Tổ quốc hàng vạn dặm.

Trung tá Nguyễn Văn Tiệp trong quá trình thực hiện tuần tra trinh sát đường không.

Thực hiện: MINH PHƯƠNG, HUY TRƯỜNG, THU KHÁNH